«Η βία, η δημιουργία που χυμάει προς το ανείπωτο, που εισβάλλει στο ασύλληπτο, που επιβάλλει εκείνο που δεν έχει ποτέ συμβεί και φέρνει στην επιφάνεια το αόρατο – αυτή η βία στέκεται πάντα μέσα στην αποκοτιά… Η ουσιώδης απόφαση, όταν υλοποιείται και όταν αντιστέκεται στον διαρκή εναγκαλισμό του καθημερινού και του συνηθισμένου, υποχρεώνεται να χρησιμοποιήσει βία».
Μάρτιν Χάιντεγκερ
Ο Δεκέμβρης ήταν η πρώτη φορά που πολλοί περάσαμε από την καταγγελία στη δράση, από τα συνθήματα στις πέτρες. Μια δολοφονία στάθηκε η αφορμή και όχι η αιτία, για να αντιδράσουμε βιαίως απέναντι σε πολλά, αλλά όχι σε όλα όπως υποστήριζαν και υποστηρίζουν διάφοροι οπαδοί του «ορθού λόγου» κάνοντας λόγο για τυφλή βία.
Αυτό δεν σημαίνει από την άλλη πως υπήρχε συγκεκριμένη και ξεκάθαρη στόχευση στις ενέργειές μας. Δηλώνει όμως μια ξεκάθαρη κατάσταση: αυτήν της έκρηξης, της εξέγερσης, της μανιασμένης, τρόπον τινά της ενστικτώδους αντίδρασης απέναντι στα βάρη που μας πλακώνουν καθημερινά. Ποιά στο διάολο ήταν και είναι αυτά; Δεν είχε σημασία. Βιωματικά και μόνο μπορούμε να είμαστε βέβαιοι για την ύπαρξή τους.
Παραλλάσοντας την συλλογιστική της μεταφυσικής του Καρτεσίου θα μπορούσαμε να δηλώσουμε «Νιώθω να καταπιέζομαι, άρα η αιτία της κατάστασής μου αυτής υπάρχει». Για να βεβαιωθούμε γι’ αυτό δεν χρειάζεται να προϋπάρχει η γλώσσα που θα το περιγράψει ή τα εργαλεία που θα μας δώσουν τις θεωρητικές έννοιες για να τα ξεκαθαρίσουμε και να τα αναγνωρίσουμε διανοητικά. Αυτά μπορεί να έρθουν πολύ αργότερα ή ακόμα και ποτέ.
Χαρακτηριστικές για αυτό ήταν οι αντιδράσεις και η κινητοποίηση των μαθητών κατά την ταραγμένη εκείνη περίοδο. Η βία που χρησιμοποίησαν δεν περιορίζεται στο αίσθημα της επίθεσης στην «φυλή» τους (στην κοινωνική τους ομάδα) στο πρόσωπο του Γρηγορόπουλου. Απέχοντας συνειδητά από το μάθημα για να επιτεθούν σε αστυνομικά τμήματα ή να κατέβουν στο Σύνταγμα, αντιδρούσαν απέναντι στο εκπαιδευτικό σύστημα, στις συνθήκες ζωής των ίδιων και των γονέων τους (όποιες κι αν είναι αυτές), στους ίδιους τους γονείς τους, έστω κι αν δεν γινόταν συνειδητά. Κάτι δεν πήγαινε καλά στις ζωές τους και αυτό το καταλάβαιναν χωρίς να αναγνωρίζουν απαραίτητα τι ή ακόμα χωρίς να το αναγνωρίζουν με τον ίδιο τρόπο ελέω του διαφορετικού κοινωνικού τους background.
Ο τελευταίος μήνας του 2008 μας έκανε να βγούμε από τα στενά όρια του ατομικού βιώματος της παραπάνω κατάστασης. Η μαζική αντίδραση έδειξε σε πολλούς πως δεν έχουμε μια «εσωτερική διαστροφή», δεν νιώθουμε κενοί ή θυμωμένοι επειδή βρισκόμαστε ψυχικά σε μια κατάσταση που χρήζει ιατρικής περίθαλψης. Μονάδες της κατακερματισμένης κοινωνίας, από καταναλωτές σε σημείο πλήξης, άλλους σοκαρισμένους για την «προδοσία των κυρίαρχων αξιών» και πιο συγκεκριμένα αυτής της ζωής, καταπιεσμένους, αλλοτριωμένους, απελπισμένους, μέχρι και ανθρώπινα ναυάγια, βρέθηκαν στους δρόμους οργισμένοι, αποφασισμένοι να καταστρέψουν τα αόρατα τείχη έστω και ασυνείδητα, συμβολικά, μέσα από φθορές και φλόγες. Να επιτεθούν στην πατερναλιστική φιγούρα του ηθικολόγου πολιτικού και δημοσιογράφου που τους κουνά το δάχτυλο επιβάλλοντας ιδεολογικά ως αυθεντία τις κοινωνικές επιδιώξεις και τους τρόπους δικαίωσής τους.
Όχι δεν αποτελούσαμε επαναστατικό υποκείμενο. Δεν είχαμε καμιά κοινή γλώσσα για να αρθρώσουμε την καταπίεσή μας. Είμασταν ένα ετερόκλητο πλήθος το οποίο για λίγες μέρες αναστάτωσε την κανονικότητα πετώντας πέτρες (οι νεότεροι) ή κράζοντας (οι μεγαλύτεροι) τα ΜΑΤ όπου κι αν βρίσκονταν μέσα στην πόλη και αναποδογυρίζοντας περιπολικά μέρα-μεσημέρι. Κι αυτό ενώ από πολιτική άποψη ήταν η φοβερή μας αδυναμία, από την άλλη μας έκανε να αισθανθούμε περισσότερο ελεύθεροι από πριν: ξεφύγαμε για λίγο από την κανονικότητα που μας διαλύει και μας ουδετεροποιεί ως υπάρξεις. Χωρίς κομματικό ινστρούκτορα, χωρίς στρατηγική, χωρίς καμιά μορφή εξουσίας. Σταματήσαμε να είμαστε για λίγο υπάκουοι, τακτικοί, «κανονικοί άνθρωποι» και «κανονικά παιδιά», όπως μας θέλουν οι γονείς μας και οι θεσμοί (που μας ήρθαν από κάπου και οφείλουμε χωρίς να έχουμε ερωτηθεί ποτέ όχι απλά να τους τηρούμε, αλλά να τους σεβόμαστε).
Η παρακαταθήκη του Δεκέμβρη είναι η νομιμοποίηση στη συνείδηση μεγάλου μέρους της κοινωνίας της αντίδρασης, ακόμα και της (αυτο)καταστροφικής απέναντι στις οιονεί αξίες του κατεστημένου. Μέσα από τις φλόγες του πήρε το βάπτισμα του πυρός μια μεγάλη μάζα ανθρώπων που μπορεί να χρησιμοποιήσει την εμπειρία της στο μέλλον πιο συστηματικά μετά τις ζυμώσεις που πραγματοποιήθηκαν στις συνελεύσεις των πανεπιστημιακών χώρων. Δημιουργήθηκε πια ένα προηγούμενο γενικευμένης αντίδρασης. Το βασικότερο όμως ήταν ο τρόμος του κράτους: η αστυνομία δεν τόλμησε να προβεί σε βίαιη καταστολή και περιορίστηκε σε αμυντικό ρόλο αφού οι πολιτικοί της προϊστάμενοι φοβήθηκαν τα χειρότερα. Αυτό δείχνει τη δύναμη της γενικά εκφρασμένης οργής του κόσμου. Το γεγονός άλλωστε ότι ο Σαρκοζί φοβόταν την επέκταση του Δεκέμβρη στην Ευρώπη λέει από μόνο του πολλά...
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου